تلاش هاي يك ساله دولت آمريكا براي نجات بزرگترين شركت خودروسازي دنيا نتيجه نداد و سرانجام روز گذشته با اعلام رسمي ورشكستگي، بزرگترين شكست در طول تاريخ صنعت اين كشور رقم خورد و جنرال موتورز هم به تاريخ پيوست.
شركت خودروسازي جنرال موتورز امريكا روز گذشته با 172 ميليارد دلار اعلام ورشكستگي كرد و بدين ترتيب حيات 100 ساله شركتي كه از آن به عنوان نماد صنعت امريكا ياد مي شد پايان يافت.
*آغاز بحران در صنعت خودروي امريكا
مشكلات جنرال موتورز و به طور كلي صنعت خودروي امريكا از اواسط سال گذشته آشكار گشت و بحراني كه در نظام مالي امريكا ظهور پيدا كرده بود به بخش صنعت اين كشور سرايت نمود.
بر اي نخستين بار در شهريور گذشته اعلام شد به دنبال تشديد بحران در بازارهاي مالي آمريكا فروش محصولات شركتهاي خودروسازي در اين كشور طي ماه سپتامبر 2008 از 20 تا 40 درصد كاهش يافت.
شركت فورد طي ماه سپتامبر با كاهش 34 درصدي فروش محصولات خود روبرو شد. شركتهاي هوندا، تويوتا و و نيسان نيز به ترتيب با كاهش 24 ، 32 و 37 درصدي فروش محصولات خود در امريكا روبرو شدند .
شركت جنرال موتورز بزرگترين خودروساز آمريكا نيز با كاهش 16 درصدي فروش روبرو بود.
*درخواست كمك 50 ميليارد دلاري براي جنرال موتورز و دو شركت ديگر
به دنبال كاهش فروش خودرو در امريكا به پايين ترين سطح از سال 1991 شركتهاي بزرگ خودروساز اين كشور خواهان دريافت كمك 50 ميليارد دلاري از دولت شدند.
در اين زمان شركتهاي جنرال موتورز ، فورد و كرايسلر با بي سابقه ترين بحران طي 25 سال اخير روبرو شده بودند.
يك مقام دولت امريكا گفت : اين كمك 50 ميليارد دلاري از راههاي مختلف از جمله وامهاي كوتاه مدت به اين سه شركت بزرگ ، واگذار خواهد شد .
هري ريد رهبر اكثريت سناي امريكا نيز در اين باره گفت: خودروسازان بايد كمكهاي بيشتري را از دولت بوش دريافت كنند .
سه شركت بزرگ خودورسازي آمريكا طي شش ماه نخست 2008 مجموعا با زيان 6/28 ميليارد دلاري روبرو شده بودند .
ريد تصريح كرد : دولت بوش بايد از زمان و فرصت باقي مانده براي كمك به صنعت خودروسازي استفاده كند .
ريك واگنر رييس جنرال موتورز ، آلن مولالي رييس فورد ، روبرت ناردلي رييس كرايسلر و رونالد گتل فينگر رييس اتحاديه كارگران صنعت خودروي آمريكا نيز با نانسي پلوسي رييس مجلس نمايندگان آمريكا ديدار كردند . پلوسي پس از اين ديدار در جمع خبرنگاران گفت: دولت مي خواهد ثبات و آرامش را به صنعت خودروسازي آمريكا بازگرداند .
باراك اوباما رييس جمهور منتخب امريكا نيز تصريح كرد: مهمترين برنامه من در بخش صنعت خودرو ، افزايش قدرت رقابت شركتهاي امريكايي خواهد بود . اوباما خواستار بسته 175 ميليارد دلاري براي رشد و رونق صنعت خودروسازي امريكا شد .
*سقوط ارزش سهام جنرال موتورز به پايين ترين حد طي 60 سال گذشته
به دنبال تشديد بحران مالي در صنعت خودروسازي آمريكا ، ارزش سهام جنرال موتورز در سال گذشته به پايين ترين حد خود طي 60 سال اخير رسيد .
موسسه باركلي نيز اعلام كرد ، اگر دولت به كمك شركتهاي خودروسازي آمريكا نشتابد ، اين شركتها طي سه ماه نخست 2009 قادر به ادامه فعاليت نخواهند بود .
قيمت سهام جنرال موتورز با 97 سنت كاهش ( 3/22 درصد ) به كمتر از 39/3 دلار رسيد . اين پايين ترين قيمت سهام جنرال موتورز از دوم دسامبر 1946 به شمار مي رفت .
ارائه بسته 586 ميليارد دلاري دولت چين براي جلوگيري از كاهش رشد اقتصادي ، تاثير زيادي در افزايش شاخص سهام در بازارهاي بين المللي داشت ولي نتوانست از كاهش ارزش سهام جنرال موتورز جلوگيري كند .
صنايع خودروسازي آمريكا همچنان با بحران نقدينگي روبرو بودند و بدون كمكهاي دولت ، قادر به ادامه فعاليت در سال 2009 نبودند .
سخنگوي جنرال موتورز نيز اعلام كرد اين شركت تمام تلاش خود را براي جلوگيري از ورشكستگي انجام خواهد داد .
*كمك 10 ميليارد دلاري دولت به جنرال موتورز
در اواخر آذر طرح كمك 17 ميليارد دلاري به صنعت خودروي آمريكا نهايي شد. رئيس جمهور امريكا به شرط افزايش قدرت رقابت شركت هاي خودروسازي امريكا با طرح كمك 4/17 ميليارد دلاري به اين شركت ها موافقت كرد.
دولت بوش سرانجام تصميم گرفت با ارائه پيشنهاد 4/17 ميليارد دلاري به كمك شركتهاي خودروسازي بحران زده اين كشور بشتابد .
بوش در اين باره گفت: اينكه اجازه دهيم شركتهاي خودروسازي آمريكا ورشكست شوند ، كار درستي نيست و دولت در قبال اين شركتها مسئول است . ورشكستگي شركتهاي خودروسازي به ضرر اقتصاد ملي آمريكا است . ورشكستگي صنعت خودروسازي براي مردم سخت كوش آمريكا در سراسر كشور بسيار دردناك خواهد بود .
يك مقام رسمي دولت بوش نيز گفت: 4/13 ميليارد دلار از اين رقم طي ماه جاري و ماه آينده در اختيار دو شركت خودروسازي قرار خواهد گرفت كه سهم جنرال موتورز 4/9 ميليارد دلار و سهم كرايسلر نيز 4 ميليارد دلار خواهد بود . هر دو شركت اعلام كردند بدون كمكهاي مالي دولت قادر به ادامه فعاليت نخواهند بود و به زودي اعلام ورشكستگي خواهند كرد .
اين طرح به شركتهاي خودروسازي سه ماه فرصت داد تا اصلاحات ساختاري را به منظور افزايش قدرت رقابت با شركتهاي خارجي انجام دهند .
*پايان استيلاي 77 ساله جنرال موتورز بر صنعت خودروسازي جهان
شركت جنرال موتورز آمريكا طي سال 2008 با كاهش 11 درصدي فروش روبرو شد و اين مساله موجب شد تا شركت تويوتا براي نخستين بار با پيشي گرفتن بر جنرال موتورز به بزرگترين شركت خودروسازي جهان تبديل شود .
جنرال موتورز كه در حال بازسازي ساختارهاي خود بر اساس طرح 4/13 ميليارد دلاري دولت آمريكا بود ، نتوانست به سلطه و استيلاي 77 ساله خود بر صنعت خودروسازي جهان ادامه دهد . ميزان فروش جنرال موتورز طي سال 2008 به كمتر از 35/8 ميليون دستگاه رسيد .
بحران مالي و اقتصادي كه از امريكا آغاز شد و به ساير مناطق جهان گسترش يافت ، تاثير زيادي در افت شديد فروش جنرال موتورز داشت . ميزان فروش تويوتا نيز طي سال 2008 با 4 درصد كاهش به 97/8 ميليون دستگاه رسيد .
جنرال موتورز توانست 369/9 ميليون دستگاه خودرو طي سال 2007 بفروشد و اين رقم براي شركت تويوتا بيش از 366/9 ميليون دستگاه بود .
*نماد صنعت امريكا از حركت ايستاد
سرانجام شركت خودروسازي جنرال موتورز كه نماد صنعت امريكا محسوب مي شد پس از يك قرن فعاليت با 172 ميليارد دلار بدهي اعلام ورشكستگي كرد.
مسوولان شركت خودروسازي جنرال موتورز روز دوشنبه با حضور در دادگاه ورشكستگي امريكا در نيويورك رسما ورشكستگي اين شركت را اعلام كردند.
بر اساس طرحي كه مورد توافق دولت امريكا و مسوولان شركت جنرال موتورز قرار گرفته است شركتي كوچكتر تشكيل خواهد شد كه بتواند در بازار جهاني با ساير شركت هاي خودروسازي رقابت كند.
بر اساس اين طرح دولت امريكا براي بازپرداخت ديون جنرال موتورز 50 ميليارد دلار در اختيار آن قرار مي دهد و در مقابل 60 درصد سهام شركت جديد را به خود اختصاص خواهد داد.
پيش تر دولت امريكا تا اول ژوئن(11خرداد) به جنرال موتورز مهلت داده بود تا اصلاحات ساختاري در درون خود انجام دهد و بدهي هاي خود را تسويه كند. اين شركت 172 ميليارد دلار بدهي دارد كه اين رقم دو برابر دارائي هاي آن است.
بر اساس اين گزارش باراك اوباما رئيس جمهور امريكا نيز طي سخناني در مورد ورشكستگي جنرال موتورز گفت:«جنرال موتورز و سهامداران آن طرحي مطمئن و قابل تحقق را تهيه كرده اند كه به اين شركت امريكايي شانس دوباره اي براي حيات مي دهد».
وي افزود: دولت امريكا با بي ميلي مالكيت اين شركت را در دست گرفت و هدفش آن است كه به سرعت مالكيت اين شركت را به بخش خصوصي انتقال دهد.
مسوولان جنرال موتورز بايد طي 60 تا 90 روز آينده شركت جديدي تشكيل دهند كه خودروهاي كاديلاك، شورولت،بوئيك و جي ام سي را توليد خواهد كرد. قرار است ستوران، هومر و ديگر برندهاي جنرال موتورز كه سوددهي ندارند فروخته شوند.
فريتز هندرسون مدير عامل جنرال موتورز نيز با اشاره به اعلام ورشكستگي از سوي اين شركت گفت: امروز لحظه سرنوشت سازي براي احياي جنرال موتورز است. بحران اقتصادي موجب آشفتگي قابل توجهي در صنعت خودروسازي ما شده است».
به گفته كارشناسان ورشكستگي جنرال موتورز شركتهاي زيادي را در معرض تهديد جدي قرار خواهد داد . از نمايندگيهاي فروش و خدمات پس از فروش اين شركت گرفته تا توليد كنندگان قطعات يدكي در استراليا از اين مساله متضرر خواهند شد . محصولات جنرال موتورز در بسياري از كشورهاي جهان فروخته مي شود و بسياري از كشورها نيز در توليد آن مشاركت دارند .
جنرال موتورز تا قبل از سال 2008 بزرگترين شركت خودروسازي در جهان محسوب مي شد.ورشكستگي اين شركت سومين ورشكستگي بزرگ در طول تاريخ امريكا و بزرگترين ورشكستگي در بخش صنعت اين كشور به حساب مي آيد.
جنرال موتورز در سال 1908 تاسيس شد و در طي سال هاي 1931 تا 2008 ركوردار فروش خودرو در جهان بود اما از سال 2008 به بعد شركت ژاپني تويوتا به پرفروش ترين شركت خودروسازي در جهان تبديل شد. سهم جنرال موتورز از بازار خودرو در سال 1954 ، 54 درصد بود كه اين رقم در سال 2008 به 22 درصد كاهش يافت.
آخرين سالي كه اين شركت از فعاليت هاي خود سود بدست آورد سال 2004 بود. طي سال هاي 2005 تا 2008 اين شركت به طور مداوم زيان كرده و تا كنون حجم زيان هاي اين شركت به 88 ميليارد دلار رسيده است.
*ورشكستگي جنرالموتورز شكست سياستهاي اوباما
در سوم خرداد بيزينس وويك طي تحليلي ورشكستگي احتمالي جنرالموتورز را به معناي شكست سياستهاي اوباما دانست و نوشت: ورشكستگي جنرال موتورز تنها ورشكستگي يك شركت نخواهد بود بلكه ورشكستگي جنرال موتورز تلاشهاي اوباما براي برقراري ثبات در اقتصاد بحران زده آمريكا را با بن بست روبرو خواهد كرد.
نشريه بيزينس ويك ضمن اعلام اين مطلب افزود ، باراك اوباما د ر آستانه اتخاذ تصميم بسيار مهمي است و اين تصميم مي تواند آينده اقتصادي آمريكا را طي سالهاي آينده دستخوش تغييرات زيادي نمايد . تا اول ژوئن جنرال موتورز بزرگترين شركت صنعتي آمريكا با ورشكستگي روبهرو خواهد شد .
مقامهاي جنرال موتورز تا كنون در اجراي اصلاحات ساختاري مورد نظر دولت اوباما چندان موفق عمل نكرده اند . ورشكستگي جنرال موتورز بي شك براي اقتصاد آمريكا يك فاجعه بزرگ خواهد بود .
بر اساس اين گزارش مطرح شدن احتمال ورشكستگي جنرال موتورز موجب كاهش 50 درصدي فروش اين شركت طي سه ماه نخست 2009 ميلادي شد. اگر اين شركت رسما اعلام ورشكستگي كند ميزان فروش آن بيش از پيش كاهش خواهد يافت .
صنعت خودروسازي نقش مهمي در اعتماد اقتصادي در آمريكا دارد . خريد خودرو در آمريكا پس از خريد خانه دومين تصميم مهم مردم اين كشور به شمار مي رود .
به نظر مي رسد ورشكستگي جنرال موتورز تاثير منفي شديدي بر شرايط اقتصادي آمريكا خواهد داشت